25 Mayıs 2015’te, Van’ın Erciş ilçesine bağlı Pay Mahallesi’nde yaşayan 21 yaşındaki Deniz Cengiz için huzurlu bir öğleden sonra, her şey tersine döndü. Sıradan bir gün olması gereken Deniz, Deliçay Jandarma Karakolu’nda rütbeli askerlerin insafına kalmış halde, kendisini darp edilmiş ve yaralanmış halde bırakan vahşi ve sebepsiz bir saldırıya maruz kalınca, hızla bir kabusa dönüştü.
Saldırıya giden olaylar, Deniz’in yakınlarının hiçbir açıklama veya gerekçe gösterilmeden zorla jandarma karakoluna götürüldüğünü anlatmasıyla karanlıkta kaldı. Güçlerini cezasızca kullanan askerler, Deniz’i yıllarca hafızasından silinmeyecek ağır yaralar ve travmalarla sonuçlanan vahşi bir dayağa maruz bıraktı.
Bu korkunç olayın ardından Deniz’in yakınları harekete geçerek, sevdiklerine uygulanan anlamsız şiddetin hesabını sordular ve adalet istediler. İnsan Hakları Derneği (İHD) Van Şubesi’nin desteğiyle, saldırıdan sorumlu olanların hesap vermesi gibi karmaşık ve çoğu zaman zorlu bir süreçte hukuki yardım ve rehberlik talep ettiler.
Bu insan hakları ihlalinin etkileri çok geniş kapsamlı ve derindir ve gelecekte bu tür vahşetlerin tekrarlanmasını önlemek için daha fazla farkındalık ve eyleme ihtiyaç duyulduğunun altını çizmektedir. Deniz Cengiz davası, insan haklarının kırılganlığını ve nerede olursa olsun istismar ve adaletsizliğe karşı sesimizi yükseltmenin önemini çarpıcı bir şekilde hatırlatmaktadır.
İnsan haklarının korunması ve savunuculuğunun önemini düşünürken, Deniz Cengiz gibi baskıya cesurca karşı çıkan ve zorluklar karşısında adalet talep eden kişilerin cesaretini ve direncini unutmayalım. Onların hikayeleri, her türlü şiddet ve adaletsizliğe karşı durmamız ve tüm bireylerin korku ve zulümden uzak yaşayabileceği bir dünya için çalışmamız için bize ilham versin.
Van ve Elazığ’da Şiddet ve Can Kayıpları
2015 yılının Mayıs ayı, Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaşanan v temel insan haklarını ihlal eden şiddet olaylarıyla gündeme geldi. Van ve Elazığ’da meydana gelen bu iki olay, kolluk kuvvetlerinin tutumlarını ve sivil çekişmelerin trajik sonuçlarını gözler önüne serdi.
Van’da Karakol Önünde Feci Darp
25 Mayıs’ta Van’ın Erciş ilçesine bağlı Pay Mahallesi’nde yaşayan 21 yaşındaki Deniz Cengiz, Deliçay Jandarma Karakolu’nda görevli rütbeli askerler tarafından hiçbir uyarı olmaksızın şiddetli bir şekilde darp edildi. Saat 15.00 sularında nakliye aracıyla karakolun önünden geçen Cengiz, 200 metre sonra askeri araçtaki iki rütbeli asker tarafından durduruldu. Askerlerin “neden durmadın?” sorusuna, karakol önünde bir uyarı levhası olmadığını belirterek yanıt veren Cengiz, bu sözlerinin ardından araçtan indirilerek öldüresiye dövüldü. Başından ve ayağından ciddi şekilde yaralanan Cengiz, yoldan geçen yurttaşların araya girmesiyle askerlerin elinden kurtarıldı. Tedavi için Van Bölge ve Eğitim Araştırma Hastanesi’ne kaldırılan Cengiz’in baş ve kulak arkasında morluklar oluştuğu, sol ayak diz kapağının ise kırıldığı belirlendi. Tedavisinin ardından evine gönderilen Cengiz, hukuki yardım almak üzere İHD Van Şubesi’ne başvurdu.
Elazığ’da Su Kavgasında Can Kaybı
31 Mayıs’ta Elazığ’ın Palu ilçesine bağlı Kırkbulak Köyü’nde, tarımsal sulama suyunun paylaşımı nedeniyle Özdoğan ve Ateş aileleri arasında çıkan tartışma, silahlı bir kavgaya dönüştü. Çatışmada, 19 yaşındaki Hüseyin Özdoğan’ın açtığı ateş sonucu Ateş ailesinden dört kişi yaralandı. Olay yerine gelen jandarma ekibinin açtığı ateş sonucunda ise Hüseyin Özdoğan vurularak yaşamını yitirdi. Bu olay, sivil anlaşmazlıkların bile ne kadar kolay bir şekilde trajik bir can kaybına yol açabileceğini gösterdi.
25 Mayıs 2015’te, Van’ın Erciş ilçesine bağlı Pay Mahallesi’nde ikamet eden 21 yaşındaki Deniz Cengiz, Deliçay Jandarma Karakolu’ndaki rütbeli askerler tarafından hiçbir gerekçe gösterilmeden feci şekilde darp edildi. 15.00 sularında nakliye aracıyla seyir halinde karakolun önünden geçen Cengiz, karakolun önünden geçtikten 200 metre sonra arkasından gelen askeri araçtaki iki rütbeli asker tarafından durduruldu. Askerlerin “neden durmadın?” diye sorduğu Cengiz, karakol önünde herhangi bir uyarı levhasının olmadığını ve kendisine “dur” ihtarında bulunulmadığını söyledi. Askerler tarafından araçtan indirilen Cengiz, öldüresiye dövüldü. Başından ve ayağından feci şekilde yaralanan Cengiz’i yoldan geçen yurttaşlar askerlerin elinden kurtardı. Akrabaları tarafından Van Bölge ve Eğitim Araştırma Hastanesi’ne getirilerek, tedavi altına alınan Cengiz’in baş ve kulak arkasında morluklar oluşurken, sol ayak diz kapağı ise kırıldı. Ayağı alçıya alınan Cengiz, tedavisinin ardından gece geç saatlerde Van Büyükşehir Belediyesi’nin tahsis ettiği ambulansla evine gönderildi. Cengiz, İHD Van Şubesi’nden de hukuki yardım talebinde bulundu.
31 Mayıs 2015’te, Elazığ’ın Palu İlçesi’ne bağlı Gökdere Beldesi’nin Kırkbulak Köyü’nde tarımsal sulamada kullanılan suyun paylaşımı nedeniyle Özdoğan ile Ateş aileleri arasında çıkan silahlı kavgada, açtığı ateş sonucu Ateş ailesinden 4 kişiyi yaralayan Hüseyin Özdoğan (19), olay yerine gelen jandarma ekibinin açtığı ateşle vurularak öldürüldü.