Londra, Birleşik Krallık – Nijerya’nın eski Devlet Başkanı Muhammadu Buhari, uzun süredir tedavi gördüğü Londra’daki bir hastanede 82 yaşında hayatını kaybetti. 13 Temmuz 2025 Pazar günü gelen acı haber, Nijerya’da ve uluslararası arenada geniş yankı uyandırdı.
Nijerya Devlet Başkanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, mevcut Devlet Başkanı Bola Ahmed Tinubu, Buhari’nin naaşının Nijerya’ya dönüşüne eşlik etmesi için Devlet Başkan Yardımcısı Kashim Shettima’yı İngiltere’ye gönderdi. Ayrıca, ülke genelinde bayrakların yarıya indirilmesi talimatı verildi.
İki Dönem Liderlik: Askeri ve Demokratik Yönetim
Muhammed Buhari, Nijerya tarihinde hem askeri lider hem de demokratik yollarla seçilmiş devlet başkanı olarak önemli bir yer tutmaktadır. İlk olarak Aralık 1983’ten Ağustos 1985’e kadar askeri darbe ile yönetime el koyarak devlet başkanlığı yapmıştı. Askeri yönetimi sırasında sert bir el politikası izlemiş, ancak 20 aydan kısa bir süre sonra başka bir askeri darbeyle görevden uzaklaştırılmıştı.
Buhari, siyasi sahneye 2015 yılında demokratik bir lider olarak geri döndü ve görevdeki bir devlet başkanını mağlup ederek tarih yazdı. İki dönem üst üste (2015-2023) Nijerya Devlet Başkanlığı görevini yürüttü. Bu dönemde yolsuzlukla mücadele, ülkenin kuzeydoğusundaki Boko Haram isyanına karşı savaş ve ekonomik sorunlarla boğuşan bir ülkeyi yönetme çabalarıyla öne çıktı.
Miras ve Tartışmalar
Buhari’nin liderliği boyunca ülkesine dürüstlük ve bütünlük imajı sunması, Nijeryalıların büyük bir kesiminde yankı uyandırdı ve onun gücünü pekiştirdi. Ancak, ekonomik sıkıntılar, artan enflasyon ve güvenlik sorunları (özellikle Boko Haram ve ISWAP’ın faaliyetleri) döneminde eleştirilerin hedefi oldu. Uzun süreli yurt dışı tıbbi tedavileri, ülkedeki kötü sağlık altyapısı göz önüne alındığında halk arasında tepkilere neden olmuştu.
Al Jazeera’ye konuşan Semafor Genel Yayın Yönetmeni Alexis Akwagyiram, Buhari’nin birçok kişinin imkansız gördüğü bir şeyi başararak muhalefet adayı olarak iktidara gelmesiyle hatırlanacağını belirtti. Ayrıca, “Yolsuzlukla bilinen bir siyasi ortamda, dürüstlük ve bütünlük markası cazip geldi. Kendini zenginleştirmeye çalışmadı” ifadeleriyle Buhari’nin bu yönünü vurguladı.
Muhammed Buhari’nin ölümü, Nijerya’da bir dönemin sonu olarak görülüyor ve ülkenin hem askeri hem de sivil yönetiminde bıraktığı karmaşık miras, önümüzdeki günlerde daha fazla tartışılacak.