8 Kasım Gündem
Hawaii’nin Büyük Adası’nda bulunan ve dünyanın en aktif yanardağlarından biri olan Kilauea Yanardağı, yeni bir yüksek lav fışkırması evresine, yani 36. epizota girmek üzere. ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi (USGS) Hawaii Yanardağ Gözlemevi (HVO), lav akıntılarının ve zirvedeki deformasyonların artmasıyla birlikte, yanardağın dikkatle izlendiğini duyurdu.**
7 Kasım 2025 itibarıyla, Kilauea’nın zirvesinde hareketlilik gözlemleniyor. Kuzey bacasından, 24 saatlik bir duraklamanın ardından lav taşmaları yeniden başladı. Yanardağın zirvesindeki yavaş şişme (enflasyon) de dün itibarıyla tekrar hızlandı ve bu durum, 36. patlama epizotunun yaklaşmakta olduğunun önemli bir göstergesi olarak kabul ediliyor. HVO’nun modelleri, yüksek lav fışkırmalarının 7-11 Kasım tarihleri arasında herhangi bir zamanda başlayabileceğini öngörüyor.
Arka Plan ve Mevcut Durum
Kilauea’daki mevcut püskürme, 23 Aralık 2024’te başlamış olup, o zamandan bu yana 35 ayrı lav fışkırma epizotu yaşandı. Bu epizotlar, Halemaʻumaʻu krateri içindeki kuzey ve güney bacalarından çıkan aralıklı lav fışkırmalarıyla karakterize ediliyor. Her bir fışkırma evresi birkaç saatten bir haftaya kadar sürebiliyor ve ardından magmanın yeniden dolmasıyla zirvede güçlü bir şişme gözlemleniyor.
Son olarak 17-18 Ekim 2025 tarihlerinde meydana gelen 35. epizotta, güney bacasından çıkan lav fışkırmaları yaklaşık 460 metreye, kuzey bacasından ise 330 metreye kadar ulaşarak, bu patlama döngüsünde görülen en yüksek lav fışkırmaları oldu. Bu olay sırasında tahmini 10 milyon metreküp (13 milyon metreküp) lav püskürdü ve lav akış hızı saniyede 400 metreküpün (500 metreküp) üzerine çıktı. Lav akıntıları, Halemaʻumaʻu kraterinin yaklaşık üçte ikisini kapladı.
Güvenlik ve İzleme Çalışmaları
USGS’ye göre, mevcut lav akıntıları ve beklenen 36. epizottaki lav akışları, Hawaii Volkanları Ulusal Parkı sınırları içinde, Halemaʻumaʻu krateri ve Kaluapele’nin (Kilauea kalderası) güneybatı tarafı ile sınırlı kalıyor. Yetkililer, lavların yerleşim alanlarına doğrudan bir tehdit oluşturmadığını ve halk için acil bir risk bulunmadığını belirtiyor.
Hawaiian Volkan Gözlemevi (HVO), Kilauea’yı yakından izlemeye devam ediyor ve Hawaii Volkanları Ulusal Parkı ile Hawaii İlçesi Sivil Savunma Ajansı ile olası tehlikeler hakkında sürekli iletişim halinde. Yanardağın “İZLEME” seviyesinde ve havacılık için “TURUNCU” renk kodunda olması, sürekli dikkat ve takip gerektirdiğini gösteriyor.
Bu tür aralıklı lav fışkırması aktiviteleri, Kilauea’da 1983-1986 yıllarındaki Puʻuʻōʻō patlamalarının başlangıcından bu yana görülmemiş bir özellik taşıyor ve yanardağın dinamik doğasını bir kez daha gözler önüne seriyor.