Dünyanın yüzde 95’i sular altında olan ve efsanelere konu olan sekizinci kıtası Zelandiya’nın haritası, bilim dünyasında büyük bir heyecanla karşılandı. Yaklaşık 80 milyon yıllık olduğu tahmin edilen bu devasa sualtı kütlesi, Yeni Zelanda ve Yeni Kaledonya çevresinde yaklaşık 5 milyon kilometrekarelik bir alanı kaplıyor ve jeologlar nihayet tüm kıtanın deniz altı keşif haritasını tamamlamayı başardı.

2023 yılında Nick Mortimer liderliğindeki bir jeolog ekibi, Kuzey Zelandiya da dahil olmak üzere kıtanın kapsamlı haritalandırma çalışmalarını yürütürken, GNS Science araştırmacıları Fairway Sırtı ile Mercan Denizi arasındaki bölgeden değerli kayaç örnekleri topladı. Bu örneklerin incelenmesi sonucunda, Geç Kretase dönemine ait 95 milyon yıllık kumtaşları, Erken Kretase dönemine ait 130 milyon yıllık granit ve volkanik çakıllar ile Eosen dönemine ait 40 milyon yıllık bazaltlar gibi çarpıcı bulgulara ulaşıldı.

Elde edilen yeni veriler, Zelandiya’nın Gondvana süper kıtasının bir parçası olduğunu ve 80 ila 60 milyon yıl öncesinde kademeli olarak ayrılmaya başladığını gösteriyor. Bilim insanları, 105 milyon yıl önce subdüksiyonun kapandığını ve kıtanın 55 milyon yıl önce tamamen bağımsız bir coğrafi oluşum haline geldiğini belirledi. Bu karmaşık ayrılma süreci, kıtanın gizemli jeolojik geçmişine ışık tutarak eski teorileri çok daha komplike bir hale getirdi.

Son 45 milyon yıldır Pasifik-Avustralya levha sınırının kıtayı deforme etmeye devam ettiği belirtilirken, 2024 ve 2025 yıllarındaki havza ve sismik çalışmalar, Zelandiya’nın sadece çözülmüş bir gizemden ibaret olmadığını, aynı zamanda paleoiklim ve biyoçeşitliliğe yönelik değerli ipuçları barındıran devasa bir sualtı arşivi olduğunu gözler önüne seriyor.